مظلمه‌اى باقى نماند . و بعد از آن ايشان را مبعوث خواهد ساخت از براى حساب . و امّا گناه سيُم گناهى است كه خداى عزّ وجلّ بر مردم پنهان ساخته [ m . b 132 ] باشد و « 1 » توبه را روزى آن كرده باشد و آن كس صبح كند در حالتى كه از گناه ترسد و به خدا امّيد داشته باشد . و ما « 2 » از براى وى چنانيم كه او از براى خود است ؛ امّيد آمرزش از براى وى داريم و بيم عقاب نيز داريم « 3 » . و شايد كه مراد آن حضرت از توبه كه در قسم سيُم فرمودند توبه‌اى باشد كه شكّ در تحقّق شرايطِ آن باشد ، از براى آنكه دانستى كه توبهء جامع شرايط مقبول است و هرگاه مقبول باشد البتّه گناه آمرزيده شده خواهد بود . و بدان كه گناه نيز منقسم مىشود به صغيره و كبيره « 4 » ، خداى عزّ وجلّ در قرآن مجيد فرموده : « إِنْ تَجْتَنِبُوا كَبائِرَ ما تُنْهَوْنَ عَنْهُ نُكَفِّرْ عَنْكُمْ سَيِّئاتِكُمْ » « 5 » يعنى اگر اجتناب كنيد از گناهان كبيره كه نهى « 6 » شده‌ايد از آنها گناهان صغيرهء شما را مىآمرزيم . و نيز فرموده : « الَّذِينَ يَجْتَنِبُونَ كَبائِرَ الْإِثْمِ وَ الْفَواحِشَ إِلَّا اللَّمَمَ » « 7 » يعنى مؤمنان كسانيند كه اجتناب مىكنند از گناهان كبيره و از قبايح مگر آنچه كم و صغير « 8 » باشد . و حضرت پيغمبر صلى الله عليه و آله فرمودند : نمازِ پنج گونه و نماز جمعه تا نماز جمعه « 9 » موجب كفّارهء گناهانى « 10 » است كه در آن ميان كرده شده « 11 » هرگاه از كبيره اجتناب شده باشد « 12 » . و قولها در تعيين كبيره‌ها بسيار و روايتها مختلف است . از حضرت امام جعفر

--> ( 1 ) . a - و . ( 2 ) . ما / a s امّا . ( 3 ) . المحاسن 1 : 7 ح 18 . الكافي 2 : 443 ح 1 . ( 4 ) . صغيره وكبيره / s صغيره‌اى و كبيره‌اى . a + و . ( 5 ) . نساء : 31 . ( 6 ) . نهى / m منهى . ( 7 ) . نجم : 32 . ( 8 ) . صغير / a s صغيره . ( 9 ) . a s - تا نماز جمعه . ( 10 ) . گناهانى / s گناهى . a گناهان . ( 11 ) . شده / a شد و . ( 12 ) . صحيح مسلم 1 : 144 با تفاوتى در الفاظ .